جوانی در نگاه رهبر معظم انقلاب.
ساعت ۳:۱٢ ‎ق.ظ روز ۱٠ شهریور ۱۳۸٧ : توسط :

سید مرتضی مفیدنژاد/ به یقین فصل جوانی زندگی انسانها، نقطه عطف تغییر و تحولات و شکل گیری ماهیت و هویت آدمی و بالتبع عامل سرنوشت ساز جوامع است . پس گزاف نیست اگر بگوییم این برهه از زندگی انسانها فرصتی است برای همه جوامع که در صورت برنامه نداشتن برای آنها تبدیل به تهدید می شود . کشورما نیز به عنوان یک نظام سیاسی که حجم قابل توجهی از جمعیت آن را جوانان تشکیل می دهند ، باید به این مسئله توجه ویژه داشته باشد والا پیامدهای نامناسبی برای ما به همراه خواهد داشت . در همین راستا و به بهانه نزدیک شدن به هفته جوان قصد داشتیم در این مجال کوتاه نگاهی گذرا به اندیشه های راهگشا و بیانات روشنی بخش رهبر معظم انقلاب پیرامون مقوله جوان و جوانی...


داشته باشیم تا بتوانیم از این رهگذر به الگوی سالم و متعالی در جهت حرکت و فعالیت این طبقه مهم از جامعه دست یابیم . اهمیت جوانی در شکل گیری شخصیت بنیان شخصیت هر انسانی در دوران جوانی پی ریزی می شود و توجه به این مطلب که تا چه حد این پی ریزی بر اساس اصول و قواعد واقعی خود صورت بگیرد ، امر بسیار مهمی است . بر همین مبنا دین مبین اسلام و ائمه عصمت و طهارت همگی بر صیانت نفس و تهذیب اخلاق در این برهه از زندگی اصرار جدی ورزیده اند . رهبر معظم انقلاب دوران کهنسالی انسانها را ادامه همان روند جوانی از لحاظ معنوی ، اخلاقی و روحی می داند و در این باره متذکر می شود : « امکان ندارد که انسانی در جوانی در دورانی که عواطف و احساسات و خلقیات ، در حال رویش و بالندگی و شکل گیری است غرق در مادیات و شهوات باشد ، نه به فکر و یاد خدا ، نه به فکر محبت خدا و محبت به اولیاء ، نه به فکر همگامی با اولیاء ، نه به یا د آدم های خوب و انسانهای والا ، بلکه با غفلت محض ! بعد ناگهان که پیر شد ، بگوید : از حالا آن طرفی می کنیم ! بله ، خدا دست رد به سینه کسی نمی زند ، آدمی را که هفتاد سال هم گناه کرده باشد ، به آن جاده به آن خط راه می دهند ، اما نه آن گونه که ایشان بتواند حرکت آن چنانی و یک سیر موفقیت آمیز بکند ، نه آن چنان که غرق بشود و نورانیت پیدا کند و ……… دیگر نمی شود ، مگر درجوانی درست عمل کرده باشید ،مگر ازجوانی شروع کرده باشید ، آن وقت می شود در پیری استفاده کرد …… »[1] در واقع معرفت ، عبادت ، مجاهدت ، پرهیزگاری ، پارسایی ، اجتناب از لغزشهاو …….. که همگی جزو ملزمات اصلی اعتلاء و کمال شخصیت انسانهاست ، ریشه اصلی و جرقه واقعی اش دردوران جوانی شکل می گیرد و در آن زمان است که می توان قدمهای اول برای دستیابی به این مقاصد مهم را برداشت . ویژگی های جوان « جوان مجموعه ای از زیبایی ها ، برجستگی ها ، درخشندگی ها ، خوبی ها ، استعدادهاو امکانات است که هر چه به طرف پیری می رود ، این استعدادها و امکانات ، مرتب به سمت نازیبایی کم می شود ، حتی از لحاظ معنوی هرچه پیش تر می روید ، فعالیت تان بیشتر می شود ، اما استعدادها و امکاناتتان ، مرتب کم می شود ! استعدادچیز خیلی مهمی است امکانات ، چیز خیلی مهمی است ، استعداد یعنی توان و توان خیلی مهم است …..[2] رهبر معظم انقلاب در بیان ویژگی های جوان به پتانسیل های روحی و ظرفیت های روانی این دوره به عنوان خصوصیات اصلی اشاره می کند . در واقع همان طور که در بالا نیز ذکر شد این استعدادها و امکانات روحی و جسمی یک جوان است که می تواند برای او دربردارنده امتیازات گوناگون باشد والا با گذشت زمان و پشت سرگذاشتن این سنین این مقولات کمرنگ و کمرنگ تر شده و حالت آرمانی خود را از دست می دهد . علاوه بر خصوصیاتی که مقام معظم رهبری به آن اشاره می کنند عدم ثبات و احتمال تزلزل را در جوانان بسیار پررنگ می دانند و نسبت به مراقبت از آن هشدار می دهند . ثبات عقیده ، ثبات فکر ، ایده ، ثبات عمل و ……… در اثر گذر زمان و سن انسانها وبرمبنای تجزیه عملی آنها شکل می گیرد که اگربخواهند در دوران جوانی به آن جامه عمل بپوشانند کمی سخت به نظر می رسد اما این یک امر محال نیست و لازمه رشد و شکوفایی ویژگیهای سنین جوانی ، همین ثابت و استقرار است . ویژگی هایی که رهبر انقلاب در مورد جوانان بر می شمارند منحصر به موارد بالا نمی شود بلکه ایشان در جای دیگر نیز جوانان را به دلیل چند خصوصیت مهم بهترین مخاطبین برای روحانیت و اهالی تبلیغ و تربیت الهی می داند : ( البته روی صحبت مقام معظم رهبری بیشتر با جوانان دانشجو است: 1 ) جوان بودن خود امتیاز بسیار مهمی در جهت کسب معارف و علوم الهی و توصیه های دینی است . 2 ) دوران جوانی مجال خوبی برای فراگیری و شکل گیری ذهن است ، زیرا هنوز به معنای واقعی ذهن یک جوان شکل دائمی به خود نگرفته است . 3 ) جوان حق پذیر است . 4) جوانها غالباًبا سواد و اهل معرفتند و انتقال مطالب به آنها آسان است . 5 ) آینده کشور در دست آنهاست . البته این موارد بیشتر در مورد دانشجویان کشور ذکر شده است ، اما می توان به گونه ای طیف های زیاد دیگری از جوانان را در این دایره و مجموعه گنجانده و با توجه به خصوصیات مشترک بسیاری که در میان جوانان وجود دارد آنرا تعمیم داد هر چند که عمومیت دادن همه موارد آن نیز امکان پذیر نیست . رهبر انقلاب انتظارات خود از نسل جوان را منحصر به یک عرصه یا زمینه خاص هم نمی کند و درمواقع گوناگون تاکید نموده است که فعالیت این قشر از کشور در هر زمینه و به هر گونه ای باید موجب اعتلای کشور شود و تقاوتی نمی کند که این مقوله در عرصه ورزش ، علم و یا …………. باشد . مقصود اصلی از این فرموده آن است که جوانی که در عرصه ای به کار و تلاش مشغول است نباید بپندارد که آن عرصه ، حوزه ای محدود بی تاثیر و کوچک است . [3] انتظارات رهبری از جوانان رهبرمعظم انقلاب در برهه های زمانی مختلف و به مناسبت های گوناگون انتظارات و توقعات شان را از نسل جوان کشور مطرح می کنند که توجه به همه آنها و قرار دادن آن در یک مجموعه امر بسیار مهمی است آنچه در ادامه می آید صرفاً نقل قول مستقیم و یا تیتروار این موضوعات است که در موقعیت های متفاوت مطرح گردیده است 1 ) تحصیل ، تهذیب و ورزش « اگر در یک جمله کوتاه از من بپرسند که شما از جوان چه می خواهید ، به او خواهم گفت : تحصیل ، تهذیب و ورزش من فکر می کنم که جوانان باید این سه خصوصیت را دنبال کنند …….» [4] 2 ) تقوا ، تضمین کننده موفقیت های دنیوی و اخروی جوانان « گاهی با خود فکر می کنم جوان که در بهترین اوقات عمر خود به سر می برد ، اگر بخواهد سرمایه ای را به دست بیاورد که موفقیت های دنیایی و آخرتی او را تضمین کند ، دنبال چه چیزی باید باشد ؟……. جوابی که من به آن رسیده ام ، این کلمه است : تقوا ! اگر جوان ، در دوره جوانی سعی کند تقوا داشته باشد ، با همان تعریفی که در فرهنگ دینی و قرآن آمده است ، بزرگترین سرمایه را هم برای درس ، هم برای فعالیتهای سازندگی ، هم برای عزت دنیوی ، هم برای بدست آوردن دستاوردهای مادی ، هم برای معنویت به دست آورده است .» [5] 3 ) دفاع از هویت ملی و جمعی کشور « آنچه را که من امروز به عنوان یک تکلیف برای جامعه جوان کشور حس می کنم ، این است که جوان ها باید از سرمایه هویت ملی وجمعی کشور با همه وجود و همت خود دفاع کنند .» [6] 4 ) عدالتخواهی ، مبارزه با فقر، امر به معروف و نهی از منکر « از جوان ها این انتظار وجود دارد که عدالتخواهی را از یاد نبرند ….. مبارزه با فقر و ایجاد رفاه عمومی را جزو مطالبات خود بدانند . امر به معروف و نهی از منکرهم جزء بهترین مسائلی است که جوان ها باید به آن اهتمام کنند . همچنین در برابر فریب رسانه ها و واژگونه جلوه دادن حقایق تسلیم نشوند . [7] 5 ) جوان باید فکر کند و این فکر را مطرح و مطالبه کند . «‌ما می خواهیم جوان ما احساس کند که باید فکر کند و باید به این فکر را مطرح و آن را مطالبه کند . [8] 6) جوانان و احساس مسئولیت نسبت به مسائل انقلاب « قشر جوان بایستی همیشه نسبت به مسائل انقلاب احساس مسئولیت کند و خودش را از مسائل انقلاب برکنار ندارد . انقلاب امروز چه تکلیفی را به او املاء می کند ؟ از او چه می خواهد ؟ او چه نقشی در پیشبرد انقلاب می تواند داشته باشد ؟ وظیفه او چیست ؟ [9] 7 ) برخوردار از فهم سیاسی در میان جوانان و بالاخص دانشجویان [10] 8 ) تمرکز همه کوششها برای حراست از نظام توسط جوانان [11] 9 ) لزوم توجه به مسائل تاریخی کشور و چگونگی شکل گیری انقلاب [12] 10 ) حضور در میدانهای مهم ولی به شرط انضباط و نظم [13] محورهایی که در بالا ذکر شد همگی انتظارات و خواسته های مقام معظم رهبری از نسل جوان کشور است . البته در کنار این موارد ایشان به یک سری از خطرات که این طبقه مهم ازجامعه ایرانی را همیشه تهدید می کرده است نیز اشاره می کنند که مهمترین آنها عبارتست از : جدایی از آرمانهای انقلاب ، بی تفاوتی نسبت به مسائل مهم کشور ، یاس و ناامیدی ، مجذوبیت بیهوده در برابر فرهنگ غرب ، مشغولیت ذهن و دل به سمت گناه و فساد ، تصمیم گیری بدون فکر ، و ……… کلام آخر : تاریخ اسلام و سیره ائمه اطهار (علیهم السلام ) بیانگرآن است که در بیشتر مسئولیت های خطیر اجتماعی ، جوانان به عنوان رهبر یا پیش برندگان اصلی آن مطرح بوده اند و نقش اساسی داشته اند . این یک موضوع غیرقابل انکار است و در دوران معاصر و جریان پیروی انقلاب نیز نمونه کوچکی از آن دیده شد . میانگین سنی شهدای انقلاب اسلامی ، جنگ تحمیلی ، فرماندهان و راهبران اصلی این دو جریان ……. بیانگر این مسئله است که بار اصلی انقلاب اسلامی در برهه های مختلفی بر دوش جوانان غیور ایران اسلامی بوده است به دلیل همین اهمیت فوق العاده امام راحل (ره ) و مقام معظم رهبری نیز همواره و به بهانه های مختلف بر مسائل و شرایط این دوران تاکید کرده اند و دائماً به ارائه راهکارو شناسایی آسیب های احتمالی پرداخته اند . لذاست که توجه به این موضوعات از سوی قشر جوان کشور در راستای و پیشرفت کشور باید در اولویت تمام امور قرار گیرد . [1] - بیانات در دیدار تعدادی از دانشجویان تشکل های اسلامی 1/11/1376 2- بیانات در دیدار با اعضای بسیج دانشجویی دانشگاه تهران 11/11/1376 [3] - بیانات در دیدار با جوانان به مناسبت هفته جوان 7/2/1377 [4] - همان [5] - بیانات در دیدار با تشکل های مختلف دانشجویی دانشگاههای تهران 24/10/1377 [6] - بیانات در دیدار جوانان استان اصفهان 12/8/1380 [7] - همان [8] بیانات در دیدار اعضاء تشکل ها و نخبگان دانشجویی 15/8/1382 [9] - بیانات در دیدار جمع کثیری از طلاب حوزه های علمیه و دانشجویان دانشگاهها 28/9/1369 [10] - بیانات در دیدار دانشجویان و دانش آموزان طرح ولایت 13/6/1378 [11] - بیانات در دیدار جوانان استان اصفهان 12/8/1380 [12] - بیانات در جلسه پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر 9/12/1379 [13] - بیانات در دیدار جمعی ازدانشجویان به همراه اقشار مختلف مردم 21/4/1378