بازتاب گسترده افشاگری فضلی‌نژاد از طرح‌ CIA برای سینمای ایران در رسانه‌ها
ساعت ٩:٤٦ ‎ق.ظ روز ٢٧ بهمن ۱۳۸٧ : توسط :

در حالی که پس از پنج سال دوری پیام فضلی نژاد از عرصه سینما، وی برای نخستین بار در هفته گذشته تحلیلی را با عنوان «طرح CIA برای سینمای ایران» در روزنامه «کیهان» منتشر کرد، اغلب رسانه‌های مهم داخلی و خارجی نوشتار او را پوشش دادند و به تحلیل آن پرداختند.

رسانه‌های رسمی حزب مشارکت ایران مانند جمهوریت، نوروز، یاری نیوز، امروز و... لغو اکران فیلم «درباره الی» را در پنج سینمای جشنواره فیلم فجر از آثار و تبعات یادداشت سه قسمتی فضلی‌نژاد در روزنامه کیهان دانستند و مدعی شدند که «لغو اکران های عمومی "درباره الی" منجر به درگیری و دخالت نیروی انتظامی شد. مشکلات جدید فیلم از یادداشت های پیام فضلی نژاد در روزنامه کیهان تحت عنوان "چرا نباید درباره الی اکران شود " آغاز شد که از حضور بازیگر زن این فیلم در پروژه ای خارجی تحت عنوان فعالیت جدید سیا یاد کرده بود.»

رادیوهایی چون بی.بی.سی و رادیو فردا گزارش داده‌اند که عدم اهداء جوایز اصلی جشنواره به این فیلم که نامزد دریافت 10 سیمرغ بوده، ناشی از نشر این یادداشت در روزنامه کیهان است. این تحلیل‌ها در سایت‌هایی چون نیوز پرس نیز بازتاب یافت.
انتشار این تحلیل مستند در روزنامه کیهان، به روال معمول سبب فحاشی‌های گسترده مخاطبان سایت‌های اینترنتی اپوزیسیون به پیام فضلی‌نژاد شد. برای نمونه، این کاربران اینترنتی که مدعای «اخلاق دموکراتیک» و «آزادی بیان» را دارند، در سایت
ایرانیان انگلستان دهها فحش ناموسی را به دلیل ابراز عقیده پژوهشگر موسسه کیهان، نثار وی کردند!

روزنامه فرهنگ آشتی با اختصاص تیتر اول خود در روزهای 21 و 23 بهمن 1387 به این مطلب، آن را تحلیل کرد و روزنامه‌های سرمایه، اعتماد، هم‌وطن سلام و سایت‌های فردا نیوز، آفتاب نیوز، شهاب نیوز، بانک اطلاعاتی آفتاب، فرارو، خبر آنلاین، عصر ایران، دیلم نیوز، هم‌آواز نیز بخش‌های اصلی این نوشتار را چاپ و بر اساس رویکردهای رسانه‌ای خود تحلیل کردند.

در همین میان، گفت‌وگوی روز یکشنبه (20 بهمن) فضلی‌نژاد با خبرگزاری فارس با عنوان «انتقاد شدید پژوهشگر موسسه کیهان به فیلم درباره الی» در روزهای پایانی جشنواره فیلم فجر نیز خبرساز شد و سایت‌های اینترنتیتابناک، شبکه ایران (متعلق به روزنامه ایران)، رجانیوز، عدل نیوز، هنرمندان، تبیان، عصر ایران، قلم، ایرانیان انگلیس، قاعده بازی، بازتاب آن‌لاین، خمینیسم ، سینمای ایران، دیپلماسی عمومی آمریکا و... آن را بازتاب دادند. فضلی‌نژاد در این مصاحبه ضمن تشریح پروژه مشترک سازمان جاسوسی سیا و وزارت خارجه آمریکا برای هنرمندان ایرانی گفته بود: «علی رغم اینکه نهادهای قانونی به تهیه‌کنندگان فیلم درباره الی هشدار داده بودند که از این بازیگر در ساخت فیلم استفاده نکنند، کارگردان فیلم از وی استفاده کرد و به این هشدارهای قانونی که پیش از ساخت فیلم داده شده بود، اعتنا نکرد.»

...


همان شب، پژوهشگر موسسه کیهان در گفت‌گویی دیگر با شبکه خبر دانشجو (اس.ان.ان) از «راهبرد تعاملات کم‌هزینه سازمان سیا در پروژه ناتوی فرهنگی» پرده برداشت و پشت صحنه حضور هنرمندان ایرانی در سینمای هالیوود را برای این خبرگزاری دانشجویی تشریح کرد. فضلی‌نژاد در مصاحبه خود گفت: «مسئله نخست این است که بازیگر فیلم درباره الی نه در یک فیلم هالیوودی، بلکه در اثری آمریکایی که خط مشی تبلیغاتی سازمان جاسوسی سیا را پی می گیرد، حضور یافته است و این فعل، یک عمل مجرمانه و ضد ایرانی است. از حیث قضایی، دادستانی عمومی و انقلاب تهران به سبب اینکه یک تبعه ایران در پروژه ای علیه منافع ملی کشورش، مشارکت داشته، می تواند این بازیگر زن را به عنوان متهم تحت پیگرد قضایی قراردهد. البته اینکه در تحقیقات امنیتی مشخص شود که وی جاهل بوده، مسئله دیگری است، اما قطعاً فعل مجرمانه ای اتفاق افتاده که مشمول مجازات کیفری می شود. حداقل مجازات چنین بازیگرانی برای حضور در پروژه های سینمای هالیوود، باید محرومیت آنان از هر گونه فعالیت در سینمای ایران باشد.»

چندماه پیش، هنگامی که خبر کذب بازجویی از بازیگر فیلم درباره الی در رسانه‌های اپوزیسیون منتشر شد، سایت روز آن لاین در مقاله ای، به دروغ پیگرد قضایی وی را به سبب مقالاتی دانست که پیام فضلی نژاد بدون نام در روزنامه کیهان نوشته است!

*** بیوگرافی سینمایی پیام فضلی‌نژاد

فضلی‌نژاد که از سال 1376 روزنامه نگاری را آغاز کرد، تا سال 1382 بیشتر به مثابه یک نویسنده و منتقد سینمایی در نشریات تخصصی می‌نوشت. وی در سال 1377 از سوی ابوالقاسم طالبی به عنوان دبیر سرویس گفتگوی هفته‌نامه «سینماویدئو» برگزیده شد و از نیمه سال 1377 به پیشنهاد «فریدون جیرانی» به هفته‌نامه «سینما» رفت و همراه با نوشتن نقد فیلم، دبیری سرویس «گفت‌وگوهای ویژه با شخصیت‌های سیاسی و مذهبی» را پذیرفت. در این دوره او «پروژه نوسازی سیاسی و مذهبی در سینمای ایران» را طراحی کرد و با حضور در نزد فقها و روحانیونی چون آیت‌الله یوسف صانعی، آیت‌الله حسینعلی منتظری، آیت‌الله صادق خلخالی، آیت‌الله محمد عبایی خراسانی، سید حسین موسوی تبریزی، اسدالله بیات، طه هاشمی و... توانست فتاوی‌ای پیرامون «حضور زن مسلمان بی‌حجاب در عرصه سینما»، «موسیقی پاپ»، «تک‌خوانی و هم‌خوانی زن مسلمان» و... را اخذ کند. این پروژه که مورد تصویب و تقدیر عطا‌الله مهاجرانی (وزیر وقت فرهنگ و ارشاد اسلامی) قرار گرفت تا سال 1381 به طول انجامید.

وی در سال 1379 کتاب «سینما، سیاست، آزادی» (1379، انتشارات الست فردا) را روانه بازار کتاب کرد. این کتاب در باب «آسیب‌شناسی گذار به سینمای کثرت‌گرا» تحریر شد و بر پایه تئوری پلورالیزم هنری صورتبندی گشت.

در پایان دهه هفتاد، فضلی‌نژاد در «موسسه مطالعات تاریخ معاصر» پژوهش‌هایی را پیرامون تعامل «سینما و روحانیت» انجام داد. این پژوهش‌ها به صورت مقالات مستقل تحقیقی در نشریاتی مانند «پروین»، «هنر هفتم»، «قرن 21» و... منتشر شد.
در سال 1379، هنگامی که بیشتر اوقاتش را با غلامحسین صالحیار (روزنامه‌نگار برگزیده جهان در قرن بیستم و سردبیرکل روزنامه اطلاعات در سه دوره عصر پهلوی تا پیروزی انقلاب) برای پیشبرد سه طرح تحقیقاتی پیرامون «سیاست رسانه‌ای و رسانه‌های سیاسی» می‌گذراند، به عنوان دبیر شورای سیاستگذاری ماهنامه «فیلم و هنر» برگزیده شد. با این حال، بیشتر دلمشغولی او نشر روایتی سیاسی از سینمای ایران بود و با صالحیار رساله‌ای تحلیلی را در باب «ایدئولوژی در سینمای ایران» نوشت که یکسال بعد منتشر شد.

از سال 1380 نیز به عضویت شورای سردبیری هفته‌نامه «سینما جهان» درآمد و و دبیری ویژه‌نامه «مجله دوم» این هفته‌نامه را برعهده گرفت و تا توقیف این نشریه در بهمن 1380، این همکاری ادامه یافت. در پایان 1380 او طرح تاسیس اولین خبرگزاری اینترنتی «سینما و هنر ایران» (ایفا پرس) را تدوین کرد و سردبیری آن خبرگزاری را در دوران تاسیس برعهده گرفت. در همین دوره، به پیشنهاد جواد مجابی و سیمین بهبهانی (اعضاء هیات دبیران کانون نویسندگان ایران) رسانه‌ای مولتی مدیا را برای «کانون نویسندگان ایران» طراحی کرد و نیز سردبیر نشریه «رسانه ما» و مشاور مطبوعاتی انجمن صنفی شرکت‌های تبلیغاتی ایران بود.

در آستانه برگزاری هشتمین دوره انتخابات ریاست جمهوری، فضلی‌نژاد به پیشنهاد احمد بورقانی (نماینده مجلس ششم) کار تدوین «گزارش دستاوردهای هنری سید محمد خاتمی در دوره نخست ریاست جمهوری»‌ را برعهده گرفت. چکیده 15 صفحه‌ای این گزارش، دو روز پیش از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در رسانه‌های فارسی‌زبان منتشر شد. از اسفند 1380، فضلی نژاد عضو شورای سیاستگذاری سایت «گویا» (اولین و پرمخاطب‌ترین رسانه اینترنتی فارسی‌زبانان) بود و در سال 1381 سردبیری بخش ویژه سایت «گویا نیوز» را برعهده گرفت و تا سال 1382 به عنوان عضو شورای سردبیری در این رسانه حضور داشت. در این دوره، او به عنوان تحلیلگر سیاسی با نشریات اینترنتی مانند«پیک ایران»، سایت فارسی «صدای آمریکا»، «اخبار امروز»، «پیک نت»، «مهدیس»، «سیاه و سپید» و... همکاری می‌کرد و برای رسانه‌های ایرانیان خارج از کشور، مانند «شهروند» در کانادا، «اشپیگل» (نسخه فارسی) در آلمان و «رادیو فردا» در پراگ مطلب می‌نوشت.

در این میان، او به تحصیل خصوصی دروس تخصصی «زیباشناسی» نزد محمد مهدی فولادوند پرداخت. فولادوند که مولف نخستین کتاب‌های زیباشناسی در ایران، پایه‌گذار نخستین انجمن فلسفه، استاد دانشگاه سوربن پاریس و مترجم برجسته قرآن کریم است، به مدت یکسال فضلی‌نژاد را به عنوان دستیار پژوهشی خود در حوزه تدوین مباحث نوین زیباشناسی در هنر مدرن برگزید و این همکاری تا سال 1382 ادامه یافت که ماحصل آن نگارش و نشر رساله‌ای در باب زیباشناسی مدرن بود.

تابستان سال 1381 و پس از تشکیل دولت حامد کرزای در افغانستان، فضلی‌ن‍ژاد به دعوت یوسف اعتبار، رییس دفتر رییس جمهور افغانستان، به کابل رفت و پس از ده روز رایزنی با وی و مدیرعامل رادیو و تلویزیون ملی افغانستان طرحی را برای احیاء سینما‌های آن کشور ارائه کرد. در دوره اقامتش، همراه با بهروز افخمی (نماینده مجلس ششم و فیلمساز) فیلمی را برای تلویزیون دولتی استرالیا درباره احمد شاه مسعود (قهرمان ملی مجاهدین افغان) ساخت و نیز در حضور شخصیت‌های بین‌المللی و رییس جمهور افغانستان، در سمینار «مسعودشناسی» سخنرانی‌ای را پیرامون احمد شاه مسعود ایراد کرد.

کتاب دوم او با نام «دوئل با سینما» (1381، نشر گویا، فرنسه) در این دوره منتشر شد. این کتاب که گفتارها و گفت‌وگوهایی در باب ایدئولوژی‌زدایی در عرصه فرهنگ و هنر بود، به سیاق تالیف نخست او، جامعه هنری را جامعه‌ای سکولار می‌دید، اما این‌بار وجه غالب کتاب را آراء فعالان «کانون نویسندگان ایران» می‌ساخت. این وجه غالب، ماحصل تعامل و پیوند فضلی‌نژاد با چهره‌هایی چون جواد مجابی، سیمین بهبهانی، محمود دولت‌آبادی، سیامک پورزند، علی اشرف درویشیان، پوران فرخزاد، کیومرث منشی‌زاده، منوچهر انور و... بود.

از میانه سال 1381، پیام فضلی‌نژاد تدریجا به بازخوانی انتقادی نیم دهه فعالیت خود در رسانه‌ها روی آورد و در روزنامه‌هایی چون «جام جم»، «انتخاب» و «اخبار امروز» به نقد ایدئولوژی سیاسی و فرهنگی اردوگاه اصلاح طلبان پرداخت. در این دوره، او مطالعات تخصصی خود را پیرامون فلسفه سیاسی در غرب و جهان اسلام متمرکز کرد و از دروس اساتیدی چون حسن رحیم‌پور ازغدی بهره برد و همزمان دروس حجت‌الاسلام والمسلمین علیرضا پناهیان را نیز پی‌گرفت. از ابتدای سال 1382، او با گردهم آوردن گروهی از معتبرترین نویسندگان و منتقدان سینمایی ایران چون سعید مستغاثی، علی علایی، کامبیز کاهه و... «موسسه مطالعات و پژوهش‌های کاربردی سینمای سوم» را تاسیس کرد که حاصل آن تدوین «مانیفست سینمای سوم» بود. این مانیفست چشم‌انداز سینمای استودیویی ایران را بر اساس آرمان‌های انقلاب اسلامی ایران تصویر می‌کرد. در تابستان 1382، به پیشنهاد «فریدون جیرانی» (فیلمساز) به هفته‌نامه «سینما» بازگشت. در این دوره او عضو شورای سردبیری و دبیر تحریریه این هفته‌نامه بود و همزمان هفته‌نامه‌ای را برای نسل جوان با نام رویداد هفته، مدیریت می‌کرد.

زمستان سال 1382 پیام با خداحافظی از هفته‌نامه سینما، عملا پس از نیم دهه فعالیت پرمشغله و مستمر سینمایی این عرضه را ترک کرد و تا سال 1387 هیچ گاه با نام خود درباره سینما ننوشت. نوشتار تحلیلی «طرح جدید CIA برای سینمای ایران» اولین نوشته وی پس از 5 سال در باب سینما است که در سه قسمت در روزنامه کیهان منتشر شد و واکنش‌های وسیعی را برانگیخت.

برگرفته شده از www.elaw.ir