مجید مجیدی: «فقر» در فیلمهای من شریف است
ساعت ٤:۱٧ ‎ب.ظ روز ۱٦ مهر ۱۳۸٧ : توسط :
به گزارش شبکه ایران، نشست نقد و بررسی فیلم سینمایی آواز گنجشکها شب گذشته با حضور مجید مجیدی کارگردان فیلم، رضا ناجی بازیگر نقش اول فیلم و علی معلم منتقد سینما، در تالار فردوسی دانشگاه تهران برگزار شد. در این مراسم که با حضور گسترده دانشجویان همراه بود پس از نمایش فیلم مجید مجیدی به سوالات حاضران پاسخ گفت. وی در ابتدای صحبتهایش تأکید کرد: فیلمسازی برای من شغل و پیشه و کار نبوده و نیست بلکه همواره دغدغه ام بوده و به عنوان یک تکلیف به آن نگاه کرده ام. با این نیت به سراغش رفته ام که بتوانم مسیری تازه در سینما باز کنم و امیدوارم بعد از این سالها هنوز پایبند این عهد و اعتقاد مانده بام. مجیدی گفت: تلاشم براین بوده تا نگاه ژورنالیستی به موضوعاتم نداشته باشم و سعی کرده ام که سینمایم در مسیری که طی می کند کم کم به بلوغ برسد. «انسان» و شرایطی که ما در آن زندگی می کنیم یکی از دغدغه های همیشگی من بوده است و در این راستا معتقدم شهرنشینی همواره آفتهای خودش را داشته و برباورهای ما تأثیر گذاشته است، این ماییم که باید با نگاه به دوران گذشته ببنیم چه بر سر ارتباطات تنسانهای جامعه مان آمده است. نام فیلم؛ تمثیلی از وضعیت کریم و بچه ها کارگردان «آواز گنجشکها» در ادامه و درباره نام فیلم گفت: نشانه های مختلفی برای این نامگذاری وجود دارد. اما پارادوکسی که در این نام وجود دارد و من هم آنرا دوست داشتم این بود که گنجشک آواز ندارد، زیبایی هم ندارد اما سادگی دارد و این تمثیلی است از کریم و بچه ها که در فیلم هم دیده می شود؛ شاید در ظاهر خانه و حتی قیافه خوبی ندارند اما در درون زیبا هستند. فقر شریف و عزتمند مجید مجیدی در بخش دیگری از این نشست و در پاسخ به سوالی با این مضمون که «آیا پرداختن به فقر و سیاه بودن فضای در فیلمهایش به دلیل خوش آمد جشنواره های جهانی است؟» گفت: این بحث تا حدودی نخ نما شده است و خیلی ها حتی نقدهای اینچنینی که بعضاً سیاسی هم بوده بر فیلمهای من داشته اند. اما چیزی که هست اگر استفاده از عنصر فقر به تنهایی می توانست عامل موفقیت یک فیلم شود به راحتی می شود دوربین دست گرفت و در افغانستان که فقر از در و دیوارش بالا می رود فیلم ساخت و لابد موفق هم شد! اما اینطور نیست. کارگردان «بچه های آسمان» تأکید کرد: فقری که در فیلمهای من هست فقر ذلیل و شرمنده نیست؛ فقری شریف است، عزتمند و باشکوه است. مثل بچه های آسمان که می بینیم علی با تمام نیازی که به کفش دارد زمانی که کفشهای مقابل مسجد را جفت می کند اصلاً نگاه از سر تمنا به آنها ندارد. در فرهنگ و اعتقادات دینی ما این گونه ارزشها و منزلتها به راحتی آسیب پذیر نیستند. وی افزود: ارزشهای ما به گونه ای نیست که طبق گفته غلط برخی که «انسان اسیر جبر است»، بخواهد در برابر سختی ها آسیب ببیند. نیویورک تایمز درباره بچه های آسمان نوشت:« این چه فرهنگ باشکوهی است که پدر خانواده حتی در پنهان ترین شکل هم حاضر نیست حق الناس را ضایع کند؟» و این همان نگاهی است که در آواز گنجشکها هم وجود دارد. مجیدی گفت: آنچه فیلم بچه های آسمان را جهانی کرده است همین شأن و منزلت انسانی است، در غیر این صورت فقر نمی تواند فضیلت یک اثر هنری شود. این فیلم در همه جای دنیا دیده شده و گویی حیات ابدی پیدا کرده است و این حیات نمی تواند برآمده از فقر ظاهری که در فیلم وجود دارد باشد. تم های تکراری و قالبهای نو کارگردانه فیلم «آواز گنجشکها» در بخش دیگری از نشست درباره تکراری شدن تم فیلمهایش هم گفت: شاید تم اصلی فیلمهایم تم واحدی باشد، اما سعی کرده ام در شکل و قالب جدیدتری آنرا ارائه دهم تا به تعبیری، لااقل از نظر سینمایی قالب جدیدتری داشته باشد. مثلاً وجه خاکستری و فضای موجود میان خیر و شر در آواز گنجشکها بیشتر مورد تأکید قرار می گیرد و این در حالی است که در بچه های آسمان می بینیم خط کشی میان فقر و غنا کاملاً پررنگ است. این نکاتی است که از نظر ساختار کارهایم را از هم متمایز و گاه نسبت به هم متضاد می کند. عدالت اجتماعی مجیدی درباره مسئله عدالت اجتماعی در فیلمهایش هم تأکید کرد: عدالت اجتماعی یکی از بحثهای مهم و اصولی در انقلاب ما بود که در طول سالها دستخوش تغییرات زیادی شده است و هنوز هم نسبت به ایده آل های ما فاصله ای نجومی دارد. اما شأن هنر بالاتر از آن است که بخواهد نسخه های سیاسی- اجتماعی بپیچد. به خصوص در جامعه ما که بعضاً جایگاهها تغییر کرده است. وی با یادآوری به گلایه کوتاهی که چندی پیش از شهردار اسبق تهران کرده بود، به پاسخ مبسوط او در دفاع از کارهایش اشاره کرد و گفت: حرف من به ایشان این است که شما کارهایی که کرده اید قبول اما همه اینها جزو وظایفتان بوده است ولی باید نسبت به نکرده ها و بدکرده هایتان پاسخگو باشید. متأسفانه نگاه برخی مسئولان ما به گونه ای شده است که انگار قیم مردم هستند و این بر خلاف نگاه و نظر صریح حضرت امام (ره) است و تا زمانی هم که اینگونه است نمی توان امید به تحول داشت. مجیدی خاطرنشان کرد: از دید خدا اینگونه نیست که شأن و منزلت انسانها بر مبنای جایگاه اجتماعی شان تعیین شود. خیلی وقتها خداوند بواسطه همین بندگان مخلص، شر و بلا را از سر میلیونها انسان دور می کند و احترام به همین آدها حداقل حقوقی است که برایشان می توان متصور بود. چطور این کرامتهای انسانی را ما به حراج می گذاریم؟ من وقتی به کشورهای دیگر می روم و میزان احترام را در آنجا به انسانها می بینم یاد حرف دکتر شریعتی بزرگ می افتم که می گفت در سفر به کشور کفر مسلمان ندیدم اما اسلام را دیدم و در اینجا مسلمان زیاد دیدم اما اسلام را ندیدم. وی در پایان صحبتهایش هم گفت: در فیلم رنگ خدا صحنه ای دارد که محمد با عزیز پیش درختچه ای می رود. عزیز به محمد می گوید این درختی است که پارسال با هم کاشتیم. محمد می گوید «عزیز من بزرگترم یا این؟» و عزیز جواب می دهد که « این یک برگ بزرگتر است.» من هم همیشه تلاش کرده ام که به لطف خدا سلوکم در مسیرم مداوم باشد و بتوانم با هر فیلم یک برگ بزرگتر شوم. سعی کرده ام این را یاد بگیرم که هنر چیزی نیست که من بگویم به قله اش رسیده ام و هر کس باید پله پله سلوک خودش را در آن داشته باشد و این سخت است که کسی بخواهد با تمام شهرتی که به دست می آورد بگوید من نیستم و خودش را نادیده بگیرد و صرفاً به هنر فکر کند. رضا ناجی:هرچه دارم از مجیدی است «رضا ناجی» بازیگر نقش اول فیلم نیز در این نشست با اشاره به چگونگی ورودش به عرصه بازیگری گفت: من هرچه دارم از مجید مجیدی دارم چرا که بدون اغراق این مجیدی بود که از بین 2500 نفر من را انتخاب کرد و به من میدان داد تا بتوانم بازی کنم. ناجی گفت: آقای مجیدی سینما را می شناسد و بازیگر را هم طوری انتخاب می کند که مشابه نقش باشد؛ به تعبیری همانطور که خودش هم می گوید مهمترین کارش انتخاب است و فکر می کنم ایشان به من ایمان دارند. بازیگر فیلم «بچه های آسمان» گفت: اولین کاری که از مجیدی دیدم فیلمی بود به اسم «طیاره» که 27-28 سال پیش برای کودکان و نوجوانان ساخته شده بود. از آن زمان تا امروز شخصیتهای مجیدی خودشان را حفظ کرده اند و این برای این است که مجیدی حرف دلش را می زند. در این مراسم دکتر فرهاد رهبر رییس دانشگاه تهران هم حضور داشت که در میان مراسم با اهدای لوح از هنرمندان فیلم «آواز گنجشکها» تقدیر و تشکر کرد. این مراسم که از ساعت 17:30 دقیقه و با نمایش فیلم آغاز شده بود ساعت 21:30 به پایان رسید. برگرفته شده از www.inn.ir