هاشمی در خلوت-هاشمی در جلوت
ساعت ٩:٠٥ ‎ب.ظ روز ۱٢ شهریور ۱۳۸٧ : توسط :
نگاهی به سخنان اخیر رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام شبکه ایران: "ساختن اقتصاد کشور با شیوه گداپرورى جواب نمى‌دهد"، "متاسفانه در دو سه سال گذشته نه تنها جلو نرفتیم، بلکه در مقاطعی هم عقبگرد کردیم"، "در این 4 سال تقریباً در جا زده و حتی پائین‌تر از قبل هستیم"، "دولت روزمره عمل نکند" و... عباراتی هستند که می توان مواضع هاشمی رفسنجانی را نسبت به دولت نهم طی ماههای اخیر از آنها دریافت. رئیس جمهور اسبق با صراحت از نقد دولت نهم سخن به میان می آورد. حرف های او تیتر اول رسانه های داخلی و خارجی را به خود اختصاص داده بودند. او حتی از پایان "دوره مدارا" با دولت سخن گفت. بیانی که برخی تحلیلگران از آن با عنوان "اعلام جنگ به احمدی نژاد" و "تلاش برای زمینه سازی حضور در انتخابات" یاد کردند. سخنان صریح او البته تعجب برخی صاحب نظران را نیز برانگیخت. به گونه ای که برخی ائمه جمعه هم به آن واکنش نشان دادند. اما سخنان حکیمانه رهبر انقلاب در جمع اعضای هیئت دولت پایانی بود بر همه قضاوت های سیاست زده از عملکردی غیر سیاسی. اگر چه برخی همچنان ترجیح دادند، با گرفتن قیافه حق به جانب از سنگینی مسئولیت تخریب های پیشین خود بگریزند، اما ضرورت پذیرفتن خط مشی مطلوبی که رهبری ترسیم کردند، فضای جدیدی را ایجاد کرد. به گونه ای که رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز بر شکل گیری آن صحه گذاشت:«رهبر انقلاب با اظهارات حکیمانه شان کمک کردند در اوضاعی که نیاز به آرامش داریم کشور آرامش بیشتری بگیرد.» آقای هاشمی که طی یک ماه پیش از این ، نقدهای آتشینش تیتر اول رسانه های مخالف دولت بود، در اجلاس مجلس خبرگان اما مشی دیگری را در پیش گرفت و به صراحت دعواها و جنجال های سیاسی را ناصواب خواند:«باید با در نظر گرفتن شرایط از به جان هم افتادن سر مسائل جزیی و طرد کردن یکدیگر بپرهیزیم.» در همین راستا هنگامی که وزیر اقتصاد در اجلاس خبرگان از طرح نقدی کردن یارانه ها و تحول اقتصادی سخن به میان آورد، هاشمی رفسنجانی در پاسخ به برخی انتقادات که از سخنان حسینی شد، اجرای این طرح را ضروری دانست و به نوعی به حمایت از طرح دولت برخواست. مشروح سخنان رئیس مجلس خبرگان رهبری اگر چه منتشر نشد، اما اخبار منتشره حکایت از حمایت بی سابقه او از این طرح داشت.شاید به همین علت بود که آیت الله حائری شیرازی نماینده استان فارس در مجلس خبرگان با اشاره به موضع هاشمی در اجلاس خبرگان در خصوص طرح دولت در گفتگو با ایسنا گفت:«وزیر اقتصاد و دارایی در نشست اخیر خبرگان حضور پیدا کرد و آقای هاشمی هم از سخنان وی به شدت دفاع کرد. پیداست وقتی آقای هاشمی از وزیر اقتصاد و دارایی به این شکل حمایت کردند، می توان این دفاع را دفاع از رئیس جمهور تلقی کرد.» البته حمایت هاشمی از دولت به اینجا هم ختم نشد. او در ضیافت شامی که برای اعضای خبرگان برپا کرده بود، وقتی با نقد چند تن از اعضای مجلس خبرگان از عملکرد اقتصادی دولت مواجه شد و ابراز نگرانی این چند نفر را نسبت به تورم شنید، بار دیگر به حمایت از دولت و دفاع از آن در این زمینه پرداخت. رئیس مجلس خبرگان با اشاره به تورم ساختاری ای که گریبانگیر اقتصاد ایران است، دلایل تشدید کننده آن که تورم جهانی و تورم وارداتی است را برشمرد و در عین حال بخشی از تورم را ناشی از محدودیتهای ناروایی دانست که به جهت حفظ موضع رسمی کشورمان در برابر بدخواهان،در رسانه ها برجسته نمی شوند.هاشمی رفسنجانی با بیان این دلایل نتیجه گرفت که "بنابر این تدابیر داخلی دولت در عرصه اقتصاد، تورم زا نبوده است و از این جهت به دولت خرده ای نمی توان گرفت." حمایت های این چنینی آقای هاشمی از دولت و دفاع در برابر انتقادات سطحی از دستگاه اجرایی در کنار تشکر وی از رهبر انقلاب به جهت حمایت اخیرشان از دولت با توجه به مواضع تند پیشین وی دور از انتظار می نمایاند.مخصوصا آنکه وی در ادامه همین جلسه با ارزیابی کلی نقش دولت در تورم موجود گفت اگر بخواهیم عوامل این چنینی مثل تورم وارداتی و ... را از تورم موجود کم کنیم، می توانیم بگوییم دولت حتی نرخ تورم را کاهش هم داده است! آنچه در این میان جلب توجه می کند تغییر لحن کلام ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام در قضاوت نسبت به دولت است. او که پیش از این با صراحت می گفت:«اینگونه که کشور دارد اداره می‌شود، نمی‌توانیم راضی باشیم که مسلمانان خوبی هستیم» و از "عملکرد شعاری" دولت در عرصه "اقتصاد و فرهنگ و سیاست خارجی" سخن به میان می آورد، شاید برای اولین بار طی این مدت از نقاط قوت طرح دولت دفاع کرد و نقد غیرکارشناسانه نسبت به تورم را پاسخ گفت. شاید هاشمی رفسنجانی مثل خیلی از صاحب نظران دیگر با شنیدن بیانات رهبر انقلاب مشی متفاوتی را برای آینده مواضع خویش ترجیح داده است. اگر چنین باشد باید او را هم چنان در خط ولایت و پذیرای نصایح رهبری دانست. در این حالت است که او حمایت و تشکر از عملکرد دولت "در جلوت" را به تبعیت از رهبرانقلاب وظیفه خویش می داند و اگر نقدی هم در میان باشد، منصفانه و با در نظر گرفتن هم زمان نقاط ضعف و قوت دستگاه اجرایی بیان خواهد کرد. و البته از مواضع جنجال برانگیزی که دلسردی مردم و خشنودی تخریب گران دولت را فراهم می کند، دوری خواهد گزید. شاید هم او می خواست تنها "در خلوت" حضور اعضای مجلس خبرگان،نشان دهد که مواضعش را هم گام و هم راستا با خواست رهبری تنظیم می کند و این همان ضرورتی شد که مواضع او در قبال دولت نرم باشد. به نظر، قضاوت در این خصوص و پذیرفتن هر یک از این دو احتمال با گذشت زمان آسان تر خواهد شد. اما آنچه در این مجال می توان بیان کرد آن است که همه این سخنان آقای هاشمی در حمایت از دولت، دور از تیررس رسانه های عمومی بیان شده و در حالی صورت گرفت که مشروح سخنان او منتشر نشده است. همچنین دفاع او از دولت در خصوص تورم نیز در حالی بود که او چندان موافق انتشار مواضع این چنینی خود در رسانه ها نبود. نتیجه نگاه بدبینانه به این واقعیت طبیعتا عدم دلخوشی به تغییر مشی هاشمی خواهد بود، مگر آنکه مواضع آتی او در برابر رسانه ها نقیض این احتمال را تقویت کند. نسبت اخلاق با مواضع سیاسیون از مباحثی است که از دیرگاه مورد توجه اهل نظر قرار گرفته است. برخی قائلند سیاسیون ناچارند دو چهره برای خویش تعریف کنند و دو موضع. آنچه در باطن قبول دارند و "در خلوت" با محرمان می گویند و آن همان چیزی است که اقرب به حقایق است و دیگر آنچه می بایست در برابر عموم بیان کنند. آنچه "در جلوت" بیان می شود، لزوما همان حقایق پذیرفته شده پیشین نیست و این حالتی است که سیاست به نوعی عاری از اخلاق شده باشد. طبیعتا اگر مواضع خلوت به جلوت راه بیابد، بایست بر صداقت سیاستمداران و حسن نیتشان صحه گذاشت و پذیرفت که آنان سیاست را ذیل اخلاق تعریف می کنند نه فراتر از آن. و اگر چنین نبود؛ یعنی نوعی دوگانگی در خلوات و جلوات وجود داشت، دیگر نمی توان این گونه قضاوت کرد. به نظر باید نشست و دید آنچه را که رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در جمع نزدیکان و خواص خویش به عنوان راز مگو بیان کرده است، به مواضع بیرونی او هم سرایت خواهد کرد یا نه؟ آیا او بازتعریفی از مرز خود با تخریب کنندگان دولت خواهد داشت؟ آیا او آنچه را که از حرف هایش کمتر رسانه ای کرده، علنی خواهد کرد؟ پاسخ به این سوالات که البته در آینده ای نزدیک ممکن خواهد بود، همان چیزی است که نوع قضاوت ما را در مورد منش حجت الاسلام و المسلمین هاشمی رفسنجانی کامل می کند. برگرفته شده از www.inn.ir