جدایی نادر از سیمین و مدیریت فرهنگی کشور
ساعت ۳:٥٠ ‎ب.ظ روز ٢٢ اسفند ۱۳۸٩ : توسط :

»» به بهانه تقدیر همزمان از «جدایی نادر از سیمین» در تهران و برلین

http://www.mihanpatogh.net/uploaded/mihanpatogh0595c25f36f21d907014843fa6563906_82_PIX2IR_COM_jodaee1.jpg

# بُرش:

«جدایی نادر از سیمین» پیامش برای مخاطبان خارجی این است که ایران امروز که قادر نیست آینده فرزندانش را تأمین کند چگونه می تواند الگوی مناسبی برای دیگر کشورها باشد!

... سیمین برای رفتن به خارج قصد جدایی از نادر را دارد. سیمین برای تضمین آینده دخترش ترمه، اصرار به مهاجرت به خارج کشور دارد. در نخستین سکانس و قبل از تیتراژ آغازین فیلم سیمین رو به نادر می گوید: «آینده ترمه برای تو مهم نیست، من ترجیح می دهم که تو این شرایط بزرگ نشود.» نادر بلافاصله باعصبانیت از سیمین سؤال می کند «چه شرایطی؟»

... خبرنگار روزنامه پرتیراژ آلمانی «دی ولت» از فرهادی می پرسد: «دقیقا چه کردید که گرفتار سانسور نشوید؟ فرهادی در جواب می گوید: نکته اصلی این است که هیچ پیام یا بیانیه ای نمی دهم! ارزش گذاری نمی کنم و موضع نمی گیرم بلکه کاملا به تماشاگر وامی گذارم که چه برداشتی می کند.»

کارگردان فیلم «جدایی نادر از سیمین» در ادامه این گفت وگو می گوید: همسرم پریسا بخت آور نیز کارگردان است و فیلم «دایره زنگی» را ساخته است. ما در مدرسه عالی هنر با هم آشنا شدیم. او و بچه ها با من به برلین آمدند، زیرا فکر می کنیم شاید برای مدت کوتاهی در خارج زندگی کنیم. خبرنگار دی ولت می پرسد: برای چه مدت؟ اصغر فرهادی در جواب می گوید: «هنوز نمی دانم. سارینا، دختر 12 ساله ما اینجا به مدرسه و دختر دو ساله ما به مهدکودک خواهد رفت. من خودم بین برلین و ایران رفت وآمد خواهم داشت. بنابراین این بحث را در فیلم که آیا باید به خاطر بچه ها به خارج رفت در واقعیت هم داشته ام. اول مخالف بودم. در این فاصله می بینم که خوب است اگر بچه ها بتوانند راه های جدید را بروند.»

 

#متن کامل:

اصغر فرهادی
اصغر فرهادی در کنار همسر و 2 دخترش   -  تقدیر از «جدایی نادر از سیمین» در جشنواره برلین؛ 1389

http://www.yjc.ir/News/Images/Attach/Large/2011571_1.jpg
اصغر فرهادی در مراسم دریافت خرس طلایـی بهترین فیلم جشنواره برلین برای «جدایی نادر از سیمین»

   به قلم محمدحسین نیرومند

1) در مدت بیست و نهمین دوره برگزاری جشنواره بین المللی فیلم فجر، کمتر سابقه دارد یک فیلم ایرانی بتواند هم در این جشنواره موفق به دریافت جایزه شود و هم از یک جشنواره بین المللی معتبر خارجی جایزه بگیرد. فیلم «جدایی نادر از سیمین» آخرین ساخته اصغر فرهادی با گرفتن جایزه بهترین کارگردانی و بهترین فیلمنامه و سه جایزه دیگر از جشنواره فیلم فجر و جایزه خرس طلایی از جشنواره برلین، توانست به این مهم دست یابد. این که داوران ایرانی و خارجی از منظر تکنیک های سینما در گزینش یک فیلم هم نظر باشند، چندان عجیب نمی نماید. اما اینکه یک فیلم بتواند دست اندرکاران و سیاستگذاران دو جشنواره فیلم فجر و برلین را ذوق زده کند تقریبا اتفاق بی سابقه ای است. تردیدی نیست که سیاست های فرهنگی این دو جشنواره نمی تواند هم سو و هم جهت باشد. ولی چگونه است که کارگزاران فرهنگی دو جشنواره به نظر واحد رسیده اند؟

2) «جدایی نادر از سیمین» فیلمی است که تقریبا از همه ویژگی های یک فیلم خوب به لحاظ فنون سینمایی برخوردار است. فیلمنامه بسیار دقیق و هوشمندانه نگاشته شده است و از جزئیات قابل اعتنایی برخوردار است. حتی نویسنده، عنوان فیلم را بسیار زیرکانه برگزیده است. سیمین برای رفتن به خارج قصد جدایی از نادر را دارد اما عنوان فیلم «جدایی نادر از سیمین» است!

سیمین برای تضمین آینده دخترش ترمه اصرار به مهاجرت به خارج کشور دارد. اما از سویی می داند جداییش از نادر، دختر یازده ساله اش را خواهد رنجاند. ترمه باید آگاهانه همراهی مادرش را بپذیرد از این رو ماجرای زندگی نادر از سوی کارگردان به گونه ای رقم می خورد تا دختر به این خودآگاهی دست یابد. گرچه کارگردان در آخرین سکانس فیلم ترمه را با بازپرس تنها می گذارد و با بیرون آمدن از دادگاه به نوعی تصمیم نهایی او را به حدس و گمان مخاطبانش وامی گذارد! اما کارگردان در طول مدت فیلم نشانه های کافی برای تغییر دیدگاه دختر و تصمیم به همراهی با مادرش را نه تنها برای ترمه بلکه برای مخاطبش ارائه داده است. نشانه هایی که این پرسش مهم و کلیدی نادر را در نخستین سکانس و قبل از تیتراژ آغازین فیلم پاسخ می گوید. آنجا که سیمین رو به نادر می گوید: «آینده ترمه برای تو مهم نیست، من ترجیح می دهم که تو این شرایط بزرگ نشود.» نادر بلافاصله باعصبانیت از سیمین سؤال می کند «چه شرایطی؟»

فیلم «جدایی نادر از سیمین» می تواند درباره طلاق باشد یا درباره تقابل سنت و مدرنیسم یا درباره نسبیت اخلاق! یا مذهب خرافی اما بی شک پیام اصلی فیلم این است که امروز ایران جای مناسبی برای پرورش فرزندانش نیست! این پیام است که حتی عنوان فیلم را هم معنا می بخشد.

3) خبرنگار روزنامه پرتیراژ آلمانی «دی ولت» از فرهادی می پرسد: «دقیقا چه کردید که گرفتار سانسور نشوید؟ فرهادی در جواب می گوید: نکته اصلی این است که هیچ پیام یا بیانیه ای نمی دهم! ارزش گذاری نمی کنم و موضع نمی گیرم بلکه کاملا به تماشاگر وامی گذارم که چه برداشتی می کند.»

کارگردان فیلم «جدایی نادر از سیمین» در ادامه این گفت وگو می گوید: همسرم پریسا بخت آور نیز کارگردان است و فیلم «دایره زنگی» را ساخته است. ما در مدرسه عالی هنر با هم آشنا شدیم. او و بچه ها با من به برلین آمدند، زیرا فکر می کنیم شاید برای مدت کوتاهی در خارج زندگی کنیم. خبرنگار دی ولت می پرسد: برای چه مدت؟ اصغر فرهادی در جواب می گوید: «هنوز نمی دانم. سارینا، دختر 12 ساله ما اینجا به مدرسه و دختر دو ساله ما به مهدکودک خواهد رفت. من خودم بین برلین و ایران رفت وآمد خواهم داشت. بنابراین این بحث را در فیلم که آیا باید به خاطر بچه ها به خارج رفت در واقعیت هم داشته ام. اول مخالف بودم. در این فاصله می بینم که خوب است اگر بچه ها بتوانند راه های جدید را بروند.»

4) در سکانس های پایانی فیلم، زن کارگر (راضیه) علی رغم اصرار شوهر بیکار و به شدت عصبانیش حاضر نمی شود دست بر قرآن بگذارد، به دروغ قسم بخورد و سقط کودکش را به نادر نسبت دهد. ایمان مذهبی زن باعث شده است که نه تنها از گرفتن 15 میلیون تومان پول که می تواند بدهی های همسرش را صاف کند، چشم بپوشد بلکه با شوهرش تا مرز جدایی مخالفت می کند و این در حالی است که او به همسرش علاقه مند است. در داستانی که به راحتی آدم ها دروغ می گویند تا مشکلات شان را مرتفع سازند، هنگامی که راضیه با همه مشکلات پیش رویش حاضر نمی شود تن به دروغ دهد، ناخودآگاه مخاطبان فیلم، زن را می ستایند و مجاب می شوند تا فیلم را از زمره فیلم های نجیب دینی تلقی کنند. اما آیا زن مبتنی بر اعتقادات عمیق مذهبی دست به چنین کار ستایش برانگیزی می زند؟

وقتی راضیه برای نخستین بار موضوع تصادف را با سیمین در میان می گذارد به جمله مهمی اشاره می کند که باور راضیه را نسبت به خوردن مال حرام افشا می کند. او می گوید «می ترسم یه بلایی سر بچه ام بیاد» به ویژه آنکه تجربه تلخی که راضیه از سقط کودکش کسب کرده است او را به این باور رسانده است که حرام خوری می تواند مرگ دختر پنج ساله اش را به دنبال داشته باشد! این باور مبنای دینی، حدیثی و روایی چندان درستی ندارد بلکه اعتقادی است خرافی که زن عمیقا به آن باور دارد. راضیه باور دارد با وارد شدن پول دیه که نوعی مال حرام است زندگی دخترش- که کارگردان تاکید زیادی به رابطه آن دو دارد- به مخاطره خواهد افتاد و جگرگوشه اش را از دست خواهد داد.
بنابراین تصمیم زن در انتهای فیلم، نه تنها نمی تواند مبتنی بر باور عمیق مذهبی باشد بلکه ناشی از یک باور خراقی و احساسات مادرانه است.

5) فیلم «جدایی نادر از سیمین» پنج جایزه اصلی بیست و نهمین جشنواره بین المللی فیلم فجر را می رباید. صداو سیمای جمهوری اسلامی از این فیلم تجلیل می کند. سیاستگذاران سینمایی کشور آن را فیلم افتخارآمیز برای ملت ایران تلقی می کنند و از آن به عنوان فیلم نجیب و شریف یاد می کنند. روزنامه های دولتی در نعت فیلم قلمفرسایی می کنند و جالب تر این که در مراسم اهدای جوایز وزارتخانه ها، سازمان ها و نهادها در بخش تجلی اراده ملی! جایزه وزارت آموزش و پرورش!! وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و ستاد دیه کشور به این فیلم اهدا می شود.

به اعتقاد نگارنده فیلم اصغر فرهادی می تواند محک بسیار مناسبی برای سنجش عیار باورمندی مدیران فرهنگی کشور به آرمان های انقلاب اسلامی باشد. در حالی که خیزش اسلام خواهی کشورهای عربی با الگوبرداری از انقلاب اسلامی ایران شکل گیری خاورمیانه اسلامی جدید را در آینده نزدیک نوید می دهد، قرار است فیلم «جدایی نادر از سیمین» توسط دست اندرکاران جشنواره برلین در بسیاری از کشورهای جهان اکران شود. فیلمی که پیامش برای مخاطبان خارجی این است که ایران امروز که قادر نیست آینده فرزندانش را تأمین کند چگونه می تواند الگوی مناسبی برای دیگر کشورها باشد!

در یک دیدگاه خوشبینانه فیلم «جدایی نادر از سیمین» نشان می دهد که برای مدیریت فرهنگی کشور مهم نیست که پیام فیلم ها چیست. مهم آن است که این پیام خوب و هنرمندانه گفته شود!    منبع: +

*مرتبط :

- "جدایی نادر از سیمین" مانیفست فتنه سبز برای تخریب نظام+
- مهارت ویژه آقای " آنتی خانواده! " در تصویر جامعه ایران با دروغ و خیانت +
- اصغر فرهادی در پاریس : ما به جنبش (فتنه) سبز محتاجیم +
- کاریکاتور جدایی نادر از سیمین +
- سینمای ایران و دیکتاتوری روشنفکران +
- چماق در دست چه کسی است؟ +
- گناه نابخشودنی اصغر فرهادی! +
- اخراجی‎ها و نقطه عطف تاریخ حقیر روشنفکری +
- جدایی نادر و راشامون؟ + [تحلیلی بر فیلم راشامون + ]